Terminy, czyli kiedy następuje przedawnienie wykroczenia

Przedawnienie wykroczenia

Wykroczenia są czynami zabronionymi mniejszej wagi od przestępstw. Ich istota jest uregulowana w ustawie kodeks wykroczeń. Karą za wykroczenie może być areszt, ograniczenie wolności, grzywna do 5000 zł lub nagana. Wskazane w tytule artykułu przedawnienie powoduje chociażby, że uchylona jest karalność wykroczenia z powodu upływu określonego czasu. Popełniony czyn nadal stanowi wykroczenie, jednak po upływie czasu wskazanego w ustawie wymierzenie kary lub środka karnego jest po prostu niemożliwe.

Przedawnienie ma na celu zmobilizowanie organów ścigania do szybkiego działania, a także powoduje, że upływ czasu działa na korzyść sprawcy. Warto pamiętać o terminach przedawnienia, ponieważ przekroczenie ich prowadzi do umorzenia postępowania i nie można wydać w takiej sytuacji wyroku skazującego.

Wykroczenie – na czym polega istota przedawnienia?

W kodeksie wykroczeń wskazane są terminy przedawnienia karalności oraz przedawnienia wykonania kary. Przedawnienie karalności stanowi przeszkodę do wszczęcia i kontynuowania postępowania. Kwestia ta powoduje zatem zakaz wszczynania postępowania i nakaz dokonania umorzenia postępowania. Sąd nie może w takim wypadku wydać wyroku uniewinniającego czy skazującego – musi bowiem umorzyć postępowanie.

O przedawnieniu w prawie wykroczeń stanowi art. 45 kodeksu wykroczeń. Wskazuje on, że jeśli od czasu popełnienia wykroczenia minął 1 rok, jego karalność ustaje. Termin ten jest jednakowy dla każdego wykroczenia. Zaczyna on biec od czasu, gdy sprawca działał lub zaniechał działania, do którego był zobowiązany. Gdy mamy do czynienia np. z wykroczeniami wieloczynowymi, termin przedawnienia zaczyna biec od podjęcia ostatniej czynności wchodzącej w skład wykroczenia. Dla podżegacza lub pomocnika termin ten płynie od tego samego momentu jak dla sprawcy.

Warto wskazać, że możemy też spotkać się z instytucją prawną przedłużenia przedawnienia. Jeśli w okresie, o którym mowa wyżej, wszczęto postępowanie, karalność ustaje z upływem 2 lat od zakończenia tego okresu. Oznacza to, że w ciągu roku od popełnienia przez sprawcę wykroczenia musi dojść do wszczęcia postępowania – wtedy przedawnienie następuje po upływie 2 lat od momentu, gdy wykroczenie zostało popełnione.

Wszczęcie postępowania w sprawie o wykroczenie następuje wtedy, gdy wydaje zarządzenie o jego wszczęciu prezes sądu (a także upoważniony sędzia czy przewodniczący wydziału) na podstawie wniosku o ukaranie (odpowiednikiem w kodeksie karnym jest akt oskarżenia).

Jeśli doszło do uchylenia prawomocnego rozstrzygnięcia, przedawnienie biegnie od daty tegoż uchylenia. Czynność ta następuje np. w drodze wznowienia postępowania czy też kasacji. Termin przedawnienia, który biegnie wtedy na nowo, wynosi 2 lata, ponieważ gdy mamy do czynienia z prawomocnym rozstrzygnięciem, musiało dojść z natury rzeczy do wszczęcia postępowania (w sytuacji, gdy jeszcze nie nastąpiło przedawnienie karalności). Przepis ten znajduje zastosowanie także wtedy, gdy upłynął już okres 1 roku od momentu popełnienia wykroczenia.

O czym jeszcze należy pamiętać w przypadku przedawnienia wykroczenia?

Jeśli mowa o przedawnieniu wykonania kary lub środka karnego, wynosi ono 3 lata od dnia uprawomocnienia się rozstrzygnięcia; oznacza to, że nie podlegają wówczas wykonaniu kara czy środek karny. Dzięki temu postępowanie wykonawcze podlega umorzeniu.

Pamiętać jednak należy, że w przypadku przedawnienia wykonania kary może nastąpić wstrzymanie biegu przedawnienia. Ma to miejsce wtedy, gdy następuje wykonanie kary aresztu (lub też zastępczej kary aresztu) w tej samej lub w innej sprawie.

Warto także zwrócić uwagę, że w prawie wykroczeń dochodzi także do przedawnienia ścigania nieuiszczonych kosztów procesu. Następuje to z upływem 3 lat od momentu, gdy należało te koszty uiścić.

Kategoria: Prawo karne
Podziel się:
Komentarze2 komentarze do “Terminy, czyli kiedy następuje przedawnienie wykroczenia”
  1. 22 maja 2018 - 19:49 # Autor: adam

    czy kradzież jest wykroczeniem i też tego dotyczy..?

  2. 27 maja 2018 - 12:04 # Autor: Administrator

    Panie Adamie, to zależy od kilku czynników, m. in. wartości mienia czy czasu dokonania kradzieży. Opublikowaliśmy artykuł poświęcony tzw. czynom przepołowionym – tutaj. Po jego lekturze wątpliwości powinny zostać rozwiane. 🙂

Dodaj komentarz