Nowe terminy przedawnienia. Jakie zmiany weszły w lipcu 2018 roku?

Nowe terminy przedawnienia 2018

Od 9 lipca 2018 roku obowiązują nowe przepisy dotyczące przedawnienia roszczeń. Przedawnienie łączy określone skutki prawne z upływem określonego czasu. Po upływie terminu przedawnienia roszczenie przekształca się w roszczenie naturalne, a zatem strona pozwana przed sądem może podnieść zarzut przedawnienia, zaś jego skuteczne podniesienie powoduje, że pozwany może uchylić się od obowiązku spełnienia świadczenia.

Okres przedawnienia należności – co zmieniło się w lipcu 2018 r.?

Do 8 lipca 2018 roku podstawowe okresy przedawnienia (w sytuacji, gdy przepis szczególny nie stanowił inaczej) wynosiły 3 lata – dla roszczeń o świadczenia okresowe i dla tych, które są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Dla pozostałych roszczeń było to 10 lat. Od 9 lipca 2018 roku termin przedawnienia należności 10 lat został skrócony do 6 lat; termin trzyletni pozostał zaś taki sam.

Nowością jest, że jeśli okres przedawnienia wynosi co najmniej 2 lata, to termin ten przypada na koniec roku kalendarzowego (czyli jego ostatni dzień). W praktyce oznacza to, że jeśli bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się w dniu 16 lipca 2018 roku, a okres przedawnienia to 3 lata, nowy termin przedawnienia przypadnie na 31 grudnia 2021 roku.

Podobnie do 6 lat został skrócony okres przedawnienia roszczenia, które jest stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu (a także innego organu, który jest powołany do rozpoznania danego rodzaju spraw), orzeczeniem sądu polubownego, ugodą sądową lub zawartą przed sądem polubownym, a także zawartą przed mediatorem (i zatwierdzoną przez sąd). Z kolei, jeśli orzeczenie czy ugoda dotyczy świadczeń okresowych, które będą należne w przyszłości, okres przedawnienia wynosi 3 lata.

Pamiętać przy tym należy, że terminy wskazane wyżej nie mogą być ani przedłużone, ani skrócone przez czynność prawną (np. nie można umówić się na 15-letni termin przedawnienia).

Sytuacja konsumentów a nowe terminy przedawnienia

Nowe przepisy stawiają w dobrej sytuacji przede wszystkim konsumentów. Wskazać bowiem trzeba, że nie można domagać się (po upływie terminu przedawnienia) spełnienia świadczenia, które przysługuje przeciw konsumentowi. Przepis ten nie obowiązuje jednak zawsze. Sąd może bowiem – gdy stwierdzi, że zachodzi wyjątkowy wypadek, a także, gdy dokona oceny interesów stron, z uwagi na względy słuszności – nie uwzględnić upływu terminu przedawnienia w sporze przeciwko konsumentowi.

Ustawodawca wskazał przy tym, co należy brać pod uwagę w takiej sytuacji. Przede wszystkim sąd powinien skupić się na terminie przedawnienia należności oraz okresie, jaki upłynął od upływu tego terminu do momentu dochodzenia tego roszczenia. Nadto, musi także pochylić się nad tym, jakie okoliczności doprowadziły do tego, że osoba uprawniona nie dochodziła w terminie roszczenia, a także, czy zachowanie konsumenta na to nie wpłynęło.

Przepisy wprowadzające zmiany w zakresie przedawnienia

Wyżej opisane zmiany wynikają z ustawy z dnia 13 kwietnia 2018 roku o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw. Przepisy zawarte w tej ustawie regulują także sytuację podmiotów, których roszczenie powstało przed wejściem w życie ustawy.

Wskazać w tym miejscu trzeba, że w sytuacji, gdy roszczenie powstało np. w styczniu 2018 roku (tj. przed wejściem w życie nowych przepisów) i jest nieprzedawnione, stosuje się przepisy nowe. Oznacza to, że jeśli termin przedawnienia miałby wynieść 10 lat (według starych przepisów), to aktualnie wyniesie on 6 lat; termin ten jednak rozpoczął bieg dopiero w dniu 9 lipca 2018 roku, tj. w dniu wejścia w życie nowych przepisów dotyczących przedawnienia. Znamiennym przy tym jest, że jeśli roszczenie powstałoby w styczniu 2010 roku (przy założeniu 10-letniego terminu przedawnienia), to przedawni się w styczniu 2020 roku. Zatem, jeśli termin upłynie wcześniej niż 6 lat licząc od 9 lipca 2018 roku, liczy się wtedy termin wcześniejszy.

Jeśli jednak chodzi o roszczenia, które przysługują konsumentowi, a które powstały przed wejściem w życie nowych przepisów, to jeśli nie były one przedawnione w tym momencie, wówczas znajdują zastosowanie przepisy dotychczasowe, czyli okresy przedawnienia liczące 3 i 10 lat.

Dodać do tego należy, że w sporze przeciwko konsumentowi – z dniem wejścia w życie nowych przepisów w stosunku do roszczeń, które są przedawnione, a konsument nie podniósł zarzutu przedawnienia – znajdują zastosowanie nowe, wyżej opisane przepisy z lipca 2018 roku.

Nowe terminy przedawnienia. Jakie zmiany weszły w lipcu 2018 roku?
5 (100%) 36 votes

Kategoria: Prawo cywilne
Podziel się:
KomentarzeBrak komentarzy do “Nowe terminy przedawnienia. Jakie zmiany weszły w lipcu 2018 roku?”
Skomentuj pierwszy.

Dodaj komentarz