Wrzesień 2018, czyli do kiedy trzeba wykorzystać zaległy urlop?

Zaległy urlop

Płatny urlop wypoczynkowy przysługuje każdemu pracownikowi. Nabywa on prawo do niego w momencie rozpoczęcia pierwszej pracy. Znamiennym więc jest, że nie może takiego prawa się zrzec. Ponadto, jego wymiar zależy głównie od tego, ile lat zatrudniony jest pracownik.

Jaki jest wymiar urlopu?

Osoba, która podejmuje pracę w danym roku kalendarzowym, nabywa prawo do urlopu wraz z upływem każdego przepracowanego miesiąca. Wymiar nabytego urlopu wynosi wówczas 1/12. W kolejnym roku pracownik posiądzie już prawo do „normalnego” urlopu, a zatem – jeśli pracownik został zatrudniony w maju – to te szczególne zasady mają zastosowanie do jego sytuacji tylko do końca grudnia. W następnym roku jednak nabywa on już od razu prawo do całości urlopu wypoczynkowego.

Urlop wypoczynkowy zależy od liczby przepracowanych lat w ogólności. Granicą tutaj jest 10 lat. Poniżej tej liczby urlop w ciągu roku wynosi 20 dni, a powyżej 26 dni. Warto zaznaczyć, że do liczby lat dolicza się także okresy nauki. I tak, za ukończenie:

  • szkoły wyższej nalicza się 8 lat,
  • szkoły policealnej – 6 lat,
  • szkoły ogólnokształcącej dającej wykształcenie średnie – 4 lata,
  • średniej szkoły zawodowej podjętej po szkołach zawodowych – 5 lat,
  • szkoły średniej zawodowej – czas trwania nauki (maksymalnie 5 lat),
  • szkoły zawodowej – czas trwania nauki (maksymalnie 3 lata).

Dopowiedzmy, że powyższe okresy nie sumują się, w związku z czym jeśli ktoś skończył liceum i studia, dolicza się wówczas korzystniejszy dla pracownika okres, a zatem 8 lat.

Przy uwzględnianiu wymiaru urlopu ważnym jest także okres zatrudnienia u innego pracodawcy. Ponadto, jeśli dana osoba zatrudniona jest w mniejszym wymiarze czasu pracy niż pełen etat, wtedy urlop oblicza się proporcjonalnie, a zatem – jeśli ktoś pracuje na 1/2 etatu i jej okres zatrudnienia jest mniejszy niż 10 lat – wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi 10 dni.

Warto dodać, że w sytuacji, gdy ktoś osiągnął okres pracy 10 lat np. w maju danego roku, to wtedy przysługuje mu urlop uzupełniający (czyli przy założeniu całego etatu chodzi o nabycie prawa do dodatkowych 6 dni urlopu).

Do kiedy trzeba wykorzystać zaległy urlop w 2018 roku?

Istotną kwestią, jeśli chodzi o urlop wypoczynkowy, jest termin jego udzielenia. Podstawową zasadą w tym zakresie jest udzielenie urlopu w tym roku kalendarzowym, w którym pracownik nabył do niego prawo. Urlop może być podzielony na części, jednak jedna jego cześć musi wynosić co najmniej 14 dni kalendarzowych, które następują kolejno po sobie.

W najbardziej klasycznej sytuacji przesunięcie tego urlopu może nastąpić albo na wniosek pracownika albo z powodu szczególnych potrzeb powstałych po stronie pracodawcy.

Jeśli urlop nie zostanie wykorzystany w danym roku kalendarzowym powinien on być udzielony najpóźniej do 30 września roku następnego. Nie dotyczy to części urlopu, który jest udzielany jako urlop na żądanie. Wobec powyższego, do końca września 2018 roku powinien być wykorzystany zaległy urlop za 2017 rok.

Warto zastanowić się w tym miejscu, jakie mogą być skutki tego, że pracownik nie wykorzysta urlopu zaległego do końca września roku następnego. Zwrócić należy uwagę, że urlop przedawnia się z upływem 3 lat. Okoliczność, że pracownik nie wykorzystał urlopu do końca września kolejnego roku, nie powoduje, że traci on ten urlop. W tym zakresie jednak istnieje w doktrynie pewien spór, ponieważ spotykane są też stanowiska przeciwne. W nauce prawa wypracowana jest także koncepcja mieszana, zgodnie z którą urlop wypoczynkowy wygasa, jeśli nie zostanie udzielony do 30. września następnego roku kalendarzowego, jednak może być udzielony także, gdy wygasł, ale wtedy jest on tzw. urlopem umownym. Stanowi to swoiste zadośćuczynienie za to, że doszło do naruszenia prawa do urlopu (A. Sobczyk, Kodeks Pracy. Komentarz, Warszawa 2018).

W ramach odpowiedzi na pytanie do kiedy trzeba wykorzystać zaległy urlop należy także wskazać na orzecznictwo Sądu Najwyższego dotyczące wykorzystania zaległego urlopu. W wyroku z dnia 5 grudnia 2000 roku (sygn. akt I PKN 121/00) Sąd Najwyższy stwierdził, że nawet, jeśli pracodawca dopuszcza się naruszenia praw pracownika jeśli chodzi o udzielenie mu urlopu zaległego, pracownik nie ma prawa rozpocząć tego urlopu bez zgody pracodawcy. Oznacza to, że nieobecność pracownika będzie uznana za nieusprawiedliwioną, jeśli tylko zawiadomi on pracodawcę o tym, że chce rozpocząć zaległy urlop wypoczynkowy.

Z kolei Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 maja 2013 roku (sygn. akt II PK 199/12) wskazał, że zaległy urlop powinien być udzielany przed urlopem za rok bieżący. W przeciwnym wypadku mogłoby nie dojść do skompensowania niewykorzystanego urlopu w całości.

Reasumując, podstawową zasadą jest udzielanie urlopu w roku, w którym pracownikowi przysługuje. W pozostałych sytuacjach urlop powinien być udzielony do końca września roku następnego – jest to jedno z podstawowych praw pracownika.

Wrzesień 2018, czyli do kiedy trzeba wykorzystać zaległy urlop?
5 (100%) 1 vote

Kategoria: Prawo pracy
Podziel się:
KomentarzeBrak komentarzy do “Wrzesień 2018, czyli do kiedy trzeba wykorzystać zaległy urlop?”
Skomentuj pierwszy.

Dodaj komentarz