Przyczyna wypowiedzenia umowy o pracę – jak ją wskazać?

Przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę

Zgodnie z kodeksem pracy umowę o pracę można rozwiązać w postaci porozumienia stron, za wypowiedzeniem i bez wypowiedzenia. Rozwiązuje się ona także z upływem czasu, na który była zawarta. Warto dodać, że oświadczenie o wypowiedzeniu czy rozwiązaniu umowy o pracę powinno nastąpić na piśmie.

Istotnym elementem oświadczenia pracodawcy, który wypowiada pracownikowi umowę o pracę zawartą na czas nieokreślony albo rozwiązuje umowę o pracę bez wypowiedzenia, jest wskazanie przyczyny, która winna stanowić swego rodzaju uzasadnienie. Jest to warunek skuteczności takiego oświadczenia. Znamiennym jest to, że przyczyna ta powinna być prawdziwa i konkretna.

Przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę – istotne czynniki

Jeśli chodzi o konkretność przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę (lub jej rozwiązania bez wypowiedzenia), mowa o sytuacjach, w których pracownik rzeczywiście rozumie, dlaczego został zwolniony. Wskazana przyczyna nie może być zatem podana ogólnie, lecz musi być skonkretyzowana w taki sposób, aby była jasna dla pracownika. W związku z powyższym, ogólne określenie przez pracodawcę, że pracownik nie wywiązywał się należycie ze swoich obowiązków, nie spełnia wymagań kodeksu pracy.

Prawdziwość przyczyny wypowiedzenia dotyczy tego, że pracownik powinien być zwolniony właśnie z tego powodu, jaki został podany przez pracodawcę w oświadczeniu.

Orzecznictwo sądowe traktuje okoliczności, w których pracodawca podaje przyczynę nieprawdziwą, pozorną, na równi z tym, że nie wskazał on żadnej przyczyny, która uzasadnia wypowiedzenie umowy o pracę.

Pracownik, któremu została wypowiedziana lub rozwiązana umowa o pracę może odwołać się do sądu pracy. Sąd orzeka wtedy m. in. o tym, czy wypowiedzenie było skuteczne i o przywróceniu do pracy. Znamiennym przy tym jest, że sąd pracy bada tylko te przesłanki, które pracodawca wskazał w swoim oświadczeniu. Pracodawca w czasie trwania postępowania zainicjowanego odwołaniem pracownika nie może przedstawić nowych przyczyn wypowiedzenia umowy o pracę. Jeśli zatem wskazana w oświadczeniu pracodawcy przyczyna jest pozorna albo nie jest odpowiednio konkretna, wtedy wypowiedzenie jest bezskuteczne.

Powody wypowiedzenia umowy o pracę w orzecznictwie – przykłady

Warto przyjrzeć się w tym miejscu także orzecznictwu sądowemu. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 18 kwietnia 2018 roku (sygn. akt II PK 159/17) wskazał, że z oświadczenia pracodawcy musi wynikać w sposób niebudzący wątpliwości, co jest istotą tego, co zarzuca się pracownikowi. Pracownik musi bowiem przede wszystkim być świadomy powodów jego zwolnienia. Jeżeli przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę jest utrata zaufania do pracownika, to pracodawca powinien wskazać tego powody w swoim oświadczeniu.

Z kolei w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2017 roku (sygn. akt III PK 93/16) stwierdzono, że umowa o pracę to umowa starannego działania. Pracownik nie może zatem ponosić odpowiedzialności za nieosiągnięcie przez pracodawcę określonych efektów, w sytuacji, gdy pracownik nie miał na to wpływu i właściwie wykonywał swoje obowiązki.

Sąd Najwyższy w sprawie I PK 71/16 (wyrok z dnia 21 lutego 2017 roku) określił, że jeśli w treści wypowiedzenia umowy o pracę pracodawca oświadczył, że pracownik nie spełnił jego oczekiwań albo pracownik nie był zaangażowany w wykonywanie obowiązków pracowniczych, to nie sposób uznać, że spełnia to wymagania z kodeksu pracy. Określenia te są niekonkretne, za mało precyzyjne i niejasne.

W orzecznictwie sądowym także podkreśla się, że zamiar przeprowadzenia zmian organizacyjnych, jeśli wymaga zatwierdzenia przez podmiot niezależny od pracodawcy, nie jest rzeczywistą przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę. Ponadto, ważnym jest, że rzeczywisty (prawdziwy) powód wypowiedzenia to też taka przyczyna, której wystąpienie w niedalekiej przyszłości jest pewne (jak np. upływ kadencji, po której sprawowanie funkcji jest niemożliwe, a zatem nie ma podstaw do dalszego trwania umowy) – tak wskazano w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2016 roku, sygn. akt II PK 246/15.

Innym też przykładem jest, że jeśli pracownik przebywał długotrwale na urlopie bezpłatnym i ma wtedy inne źródło dochodu, w oparciu o te okoliczności można dobierać pracowników do zwolnienia (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 2016 roku, sygn. akt II PK 174/15).

Nadto, Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20 stycznia 2016 roku (sygn. akt II PK 312/14) stwierdził, że nieuzasadnione jest wypowiedzenie, które nie jest w żaden sposób podyktowane potrzebami pracodawcy ani zachowaniem pracownika, a wynika tylko z arbitralnych decyzji i subiektywnych uprzedzeń podmiotu, który dokonuje zwolnienia.

Przyczyna wypowiedzenia umowy o pracę – jak ją wskazać?
5 (100%) 6 votes

Kategoria: Prawo pracy
Podziel się:
KomentarzeBrak komentarzy do “Przyczyna wypowiedzenia umowy o pracę – jak ją wskazać?”
Skomentuj pierwszy.

Dodaj komentarz