Ostatnia wola, czyli jak sporządzić ważny testament?

Jak sporządzić ważny testament

Tylko przez testament można rozrządzić swoim majątkiem na wypadek śmierci. Pozwala on bardzo często uniknąć walki o spadek po śmierci spadkodawcy, albowiem prymat wieść powinna wola spadkodawcy co do tego, kto powinien po nim dziedziczyć. Tłumaczenie treści testamentu w taki sposób, aby zapewnić realizację woli spadkodawcy, jest podstawą wykładni dokumentu ostatniej woli.

Jak spisać testament – ogólne zasady

Przepisy kodeksu cywilnego wskazują na zasady, którymi trzeba się kierować, aby sporządzić testament w sposób prawidłowy, dla zachowania jego ważności.

Przede wszystkim musi go spisać osoba o pełnej zdolności do czynności prawnych. Jeden testament może zawierać rozporządzenie majątkiem tylko jednej osoby – kilka osób nie może zatem w jednym dokumencie sporządzić wspólnego testamentu.

Nie jest ważny testament, gdy został sporządzony w takim stanie, który wyłącza świadome czy swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli, pod wpływem błędu czy pod wpływem groźby.

Warto pamiętać, że powołanie się na nieważność testamentu z tych przyczyn jest możliwe tylko w ciągu 3 lat od dnia, w którym osoba, która ma tym interes, dowiedziała się o przyczynie nieważności, maksymalnie jednak w ciągu 10 lat od dnia otwarcia spadku.

Przy nieważności testamentu chodzi m. in. o sytuację, gdy spadkodawca jest chory psychicznie. Sama okoliczność, że osoba jest w stanie agonii i może zaraz umrzeć nie przesądza o tym, że nie jest w stanie np. swobodnie podjąć decyzji. Z kolei błąd może polegać m. in. na tym, że spadkodawca jest przeświadczony o tym, że osoba, której chce zapisać swój majątek, jest z nim spokrewniona, co nie jest zgodne z prawdą. Nadto, groźba może zaistnieć w sytuacji, gdy określona osoba powie, że zrobi coś złego innej osobie, jeśli spadkodawca nie sporządzi testamentu o określonej treści.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 7 września 2016 roku (sygn. akt IV CSK 702/15) wskazał, że swobodne testowanie ma miejsce, gdy nie ma upośledzenia funkcji psychicznych, a zatem, gdy nie ma żadnych czynników, które wyłączają autonomię danej osoby i nie mamy do czynienia z chorobą.

Testamenty zwykłe – podział

Ustawodawca rozróżnia m. in. testamenty zwykłe, w ramach których wyróżnia się testamenty własnoręczny, notarialny i allograficzny.

Najpopularniejsze są testamenty spisywane odręcznie. Aby taki testament był ważny, spadkodawca musi go w całości własnoręcznie spisać, podpisać i opatrzyć datą, przy czym – jeśli nie ma wątpliwości co do zdolności danej osoby do sporządzenia testamentu albo co do kilku testamentów (np. który został sporządzony później) – brak daty nie powoduje nieważności.

Warto zwrócić uwagę, że złożenie przez osobę sporządzającą testament wyraźnie wyodrębnionego podpisu bezpośrednio przed tekstem rozrządzenia nie wyklucza istnienia więzi przestrzennej oraz intelektualnej między podpisem a treścią rozrządzenia, a tym samym możliwości uznania testamentu za ważny (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2007 roku, sygn. akt II CSK 357/07).

Testament można także sporządzić w formie aktu notarialnego – w takim wypadku należy udać się do notariusza, który zadba o to, aby testament został sporządzony prawidłowo.

Oprócz tego, ustawodawca przewidział możliwość, aby spisać testament allograficzny, który polega na tym, że – przed wójtem (burmistrzem czy prezydentem miasta), starostą, marszałkiem województwa, sekretarzem powiatu, sekretarzem gminy, kierownikiem urzędu stanu cywilnego – oświadcza się ostatnią wolę w sposób ustny. W takim przypadku sporządza się protokół z podaniem daty, który odczytuje się osobie, która chce rozrządzić w ten sposób swoim majątkiem, w obecności świadków. Co do zasady protokół podpisuje spadkodawca i świadkowie. Testamentu allograficznego nie można sporządzić, gdy spadkodawca jest głuchy lub niemy.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 14 czerwca 2012 roku (sygn. akt I CSK 564/11) wskazał, że jeśli chodzi o osoby głuche czy nieme to nie mogą one sporządzić tylko testamentu allograficznego, jednak nie ma podstaw do tego, aby takie osoby nie mogły sporządzić testamentu w formie aktu notarialnego. Okoliczność, że osoba sporządzająca testament nie może mówić w sposób zrozumiały i pisać, a porozumiewa się za pomocą gestów i dźwięków, nie może od razu wskazywać, że taka osoba jest w stanie, który wyłącza świadome i swobodne wyrażenie woli.

Z powyższego zatem wynika, że chociaż dla ustawodawcy bardzo ważna jest wola osoby sporządzającej testament, to istotne jest to, aby sporządzić testament w sposób prawidłowy.

Ostatnia wola, czyli jak sporządzić ważny testament?
5 (100%) 1 vote

Kategoria: Prawo cywilne
Podziel się:
KomentarzeBrak komentarzy do “Ostatnia wola, czyli jak sporządzić ważny testament?”
Skomentuj pierwszy.

Dodaj komentarz