Akt notarialny a egzekucja prowadzona przez komornika

Egzekucja z aktu notarialnego

Komornik prowadzi postępowanie egzekucyjne w oparciu o dostarczony przez wierzyciela tytuł wykonawczy. Najprościej pisząc, tytuł wykonawczy to tytuł egzekucyjny zaopatrzony w tzw. klauzulę wykonalności. Czy takim tytułem jest wyłącznie orzeczenie sądowe?

Egzekucja z aktu notarialnego jest możliwa!

Artykuł 777. kodeksu postępowania cywilnego stanowi o tym, co jest tytułem egzekucyjnym. Oprócz orzeczeń sądu, orzeczeń referendarza sądowego (prawomocnych lub natychmiast wykonalnych), ugód sądowych, innych orzeczeń, ugód i aktów, które z mocy prawa podlegają egzekucji na drodze egzekucji sądowej, w przepisie tym mowa jest także o aktach notarialnych.

Tytułem egzekucyjnym są zatem następujące akty notarialne:

  • w których dłużnik poddał się egzekucji i które obejmują obowiązek zapłaty sumy pieniężnej lub wydania rzeczy oznaczonych co do gatunku, ilościowo w akcie określonych, albo też wydania rzeczy indywidualnie oznaczonej, gdy w akcie wskazano termin wykonania obowiązku lub zdarzenie, od którego uzależnione jest wykonanie;
  • w których dłużnik poddał się egzekucji i które obejmują obowiązek zapłaty sumy pieniężnej do wysokości w akcie wprost określonej albo oznaczonej za pomocą klauzuli waloryzacyjnej, gdy w akcie wskazano zdarzenie, od którego uzależnione jest wykonanie obowiązku, jak również termin, do którego wierzyciel może wystąpić o nadanie temu aktowi klauzuli wykonalności;
  • powyższe, gdzie osoba, która nie jest dłużnikiem osobistych, której rzecz, wierzytelność lub prawo obciążone jest hipoteką lub zastawem poddała się egzekucji z obciążonego przedmiotu w celu zaspokojenia wierzytelności pieniężnej przysługującej zabezpieczonemu wierzycielowi.

Poddanie się egzekucji w akcie notarialnym służy przede wszystkim zabezpieczeniu interesów wierzyciela – upraszcza to bowiem procedurę dochodzenia jego roszczeń. Pamiętać jednak należy, że taki akt notarialny zawiera oświadczenie dłużnika o poddaniu się egzekucji co do konkretnego świadczenia określonego, zarówno co do przedmiotu, jak i co do podstawy prawnej. Jeśli zatem strony po takim akcie zawarły np. jakieś dodatkowe umowy, to wcześniej podpisany akt notarialny nie obejmuje już ich.

Egzekucja z aktu notarialnego przeważnie jest stosowana w przypadku:

  • zawarcia umowy najmu okazjonalnego w zakresie wydania lokalu mieszkalnego,
  • zakupu nieruchomości co do zapłaty ceny i wydania nieruchomości,
  • wielu innych umów (w tym umów gospodarczych) co do zapłaty określonej kwoty czy wydania określonych przedmiotów.

Jak złożyć wniosek o nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu?

Dlaczego takie oświadczenie o poddaniu się egzekucji jest korzystne dla wierzyciela? Chodzi o szybkość i sprawność postępowania egzekucyjnego. Jeśli mamy akt notarialny, a dłużnik nie wykonuje ciążącego na nim obowiązku (czyli chociażby jest brak zapłaty faktury), wystarczy złożyć do Sądu wniosek o nadanie klauzuli wykonalności na ten akt. Jeśli takiego aktu nie mamy, musielibyśmy najpierw dochodzić swoich praw na drodze postępowania sądowego (a zatem np. wystąpić z pozwem o zapłatę czy o eksmisję). Dopiero na uzyskane w taki sposób prawomocne orzeczenie czy ugodę moglibyśmy uzyskać klauzulę wykonalności i w oparciu o taki tytuł wykonawczy złożyć wniosek egzekucyjny do Komornika. Akt notarialny pozwala nam pominąć całą (czasem kilkuletnią) sprawę sądową.

Warto zaznaczyć, że sąd rozpoznając wniosek o nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu bada wyłącznie to, czy stosunek prawny został w akcie notarialnym wskazany. Sąd nie zajmuje się tym, czy ten stosunek rzeczywiście istnieje i jaką ma treść. Liczy się treść aktu notarialnego.

Aby można było skutecznie złożyć wniosek o nadanie klauzuli wykonalności na akt notarialny, należy zadbać o to, żeby w tym akcie podany został termin wykonania obowiązku (spełnienia świadczenia) lub zdarzenie, od którego uzależnione jest jego wykonanie.

Istotne jest również to, że prowadzonej przez komornika egzekucji na podstawie aktu notarialnego, może poddać się nie tylko dłużnik osobisty, lecz również dłużnik rzeczowy, a zatem np. osoba, która jest właścicielem nieruchomości obciążonej hipoteką.

Akt notarialny i komornik – egzekucja w orzecznictwie

Warto przyjrzeć się także temu, jak powyższe kwestie przedstawiane są w orzecznictwie. Sąd Apelacyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 15 lutego 2018 roku (sygn. akt I ACa 872/17) wskazał, że oświadczenie o podaniu się egzekucji w akcie notarialnym musi zawierać dokładne oznaczenie świadczenia i źródło jego powstania, i jest skuteczne wobec ściśle oznaczonego roszczenia, tak co do przedmiotu, jak i podstawy prawnej. Dodając, jednostronne oświadczenie dłużnika zawarte w akcie notarialnym o poddaniu się egzekucji, nie ma charakteru konstytutywnego, i nie kreuje między stronami, nazywanymi w oświadczeniu dłużnikiem i wierzycielem, żadnego zobowiązania. Formą aktu notarialnego muszą być objęte wszystkie istotne elementy czynności prawnej, jaką jest oświadczenie dłużnika o poddaniu się egzekucji, w tym oznaczenie stosunku prawnego, z którego wynika egzekwowany na podstawie takiego tytułu obowiązek.

Z kolei Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 sierpnia 2017 roku (sygn. akt I CSK 44/17) wskazał, że w odniesieniu do aktu notarialnego, w którym dłużnik poddał się egzekucji, nadawana klauzula wykonalności ma charakter deklaratoryjny. Zakres kognicji sądu w tym postępowaniu jest ograniczony w zasadzie do zagadnień proceduralnych, tj. zbadania występowania przesłanek procesowych, ustalenia, czy określony akt spełnia wymagania przewidziane w przepisach dla danego rodzaju tytułu egzekucyjnego, stwierdzenia, czy dany akt – ze względu na swoją treść – nadaje się do wykonania w drodze egzekucji, oraz ustalenia, czy wystąpiło zdarzenie, od którego uzależnione jest wykonanie tytułu egzekucyjnego.

Mając to wszystko na uwadze warto pamiętać, że poddanie się egzekucji w akcie notarialnym pozwala wierzycielowi na dochodzenie swoich roszczeń bez rozpoznania sprawy cywilnej i osądzenia jej przez Sąd. Należy jednak uwzględnić, żeby taki akt zawierał w sobie wszystkie wymagane elementy.

Akt notarialny a egzekucja prowadzona przez komornika
5 (100%) 2 votes

Kategoria: Prawo cywilne
Podziel się:
KomentarzeBrak komentarzy do “Akt notarialny a egzekucja prowadzona przez komornika”
Skomentuj pierwszy.

Dodaj komentarz